Ik ben KERNgezond

Ik ben KERNgezond

15-10-2015

Overgewicht, en vooral ernstig overgewicht (obesitas), is een groot gezondheidsprobleem. Niet alleen is de helft van alle volwassenen te zwaar, ook steeds meer kinderen hebben overgewicht. Ruim 13% van de jeugdigen tussen de 4 en 20 jaar had in 2014 overgewicht (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2015). Aangezien overgewicht op jonge leeftijd een belangrijke voorspeller is van gewichtsgerelateerde problemen op latere leeftijd, is het van belang dat kinderen en ouders vroegtijdig geadviseerd en begeleid worden wat betreft gezonde voeding en beweging.

Het afgelopen jaar heb ik dan ook veel van mijn tijd geïnvesteerd in het opzetten van wetenschappelijk onderzoek op het gebied van gezond eten en bewegen. Samen met  Chantal Nederkoorn (Universiteit Maastricht), Emilie Ruiter (Academische Werkplaats AMPHI / Radboud UMC) en Roy Otten (Pluryn) heb ik drie instrumenten “bedacht” die ouders extra handvatten geven in de opvoeding. Daarnaast geven ze kinderen meer kennis over gezonde voeding. We sluiten daarbij aan op de belevingswereld van kinderen door gebruik te maken van de modernste (spel)technologieën. Op deze manier is wetenschappelijk onderzoek niet alleen nuttig, maar ook leuk!

Ja, allemaal leuk en aardig Roel.  Maar what’s new? He he Rustaag. Het vernieuwende aan dit project is de wijze waarop het tot stand gekomen is. Ik zal het uitleggen.

In februari 2014 werd ik benaderd door Dennis Kierkels. Dennis vertelde me aan de telefoon over zijn vriend Ruud Janssen. Ruud had onlangs een maagoperatie laten uitvoeren in het obesitascentrum van het Catherina ziekenhuis in Eindhoven. Ruud woog op zijn hoogtepunt 180 kilo en was het zat; hij wilde veranderen. Naast de strijd tegen de kilo’s, wilde Ruud zijn omgeving ook meer bewust maken van het belang van gezonde voeding en beweging. Ruud wilde namelijk voorkomen dat anderen, net als hij, later een ingrijpende operatie nodig zouden hebben om overtollig gewicht kwijt te raken. ‘Beter voorkomen dan genezen dus.’

Het eerste wapenfeit van Dennis en Ruud was het organiseren van de Obesitas Cycling Tour. Een fietstocht van 6 onervaren wielrenners van Roggel naar Parijs. Als tweede stap wilden ze kijken naar de mogelijkheden om wetenschappelijk onderzoek naar obesitas bij kinderen te ondersteunen. Aangezien ze in Roggel weten dat je in Heythuysen moet zijn voor goede ideeën [Deze is alleen voor insiders, vergelijk het maar met het spel tussen Amsterdam en Rotterdam], waren ze via-via bij mij terecht gekomen. Dennis en Ruud wilden me graag uitnodigen voor een brainstorm om te kijken naar de mogelijkheden tot samenwerking. Daarnaast wilden ze me voorstellen aan Maurice Graef en Simon Nienhuijs.

Maurice kende ik natuurlijk wel als voetballiefhebber. Maurice had zijn voetbalschoenen inmiddels aan de wilgen gehangen en had als eigenaar van de firma Sport-Company het project KERNgezond opgezet. KERNgezond is een integraal concept dat zich richt op gezondheidsbevordering en sportstimulering op basisscholen in Noord- en Midden-Limburg. Simon was als bariatrisch chirurg verbonden aan het obesitascentrum van het Catherina Ziekenhuis en had de operatie uitgevoerd bij Ruud. Op 28 maart 2014 reed ik dan ook vol verwachting richting Eindhoven. En na enige minuten was het mij wel duidelijk: hier zat een club mensen die iets in gang wilde zetten! Qua ideeën en mogelijkheden was het allemaal nog wat vaag, maar hé… we waren aan het brainstormen.

Maurice, Dennis en ik bleven daarna intensief contact houden. Ik zou gaan kijken of ik een mooi onderzoek op het gebied van preventie van overgewicht bij kinderen kon bedenken, terwijl Dennis naar de financiële mogelijkheden zou gaan kijken. Omdat ik al snel doorhad dat één onderzoek ‘te min zou zijn’ voor deze ambitieuze heren, benaderde ik de Maastrichtse eetonderzoeker Chantal Nederkoorn en de Nijmeegse kindarts Emilie Ruiter om ook een bijdrage te leveren. Hoewel ik hen niet kon beloven dat dit initatief ook daadwerkelijk ergens toe zou leiden, waren ze meteen enthousiast. Ze wilden graag meewerken!

Niet veel later opperde Dennis het idee om bij de Provincie Limburg aan te kloppen voor de benodigde financiële middelen. En zo gezegd zo gedaan, op woensdag 7 mei 2014 waren we welkom in het Provinciehuis in Maastricht. Had ik al gezegd dat dit clubje iets in gang wilde zetten? Of het benadrukken van mijn zachte G geholpen heeft weet ik niet, maar de ambtenaren waren enthousiast en ze wilden graag met ons meedenken over de mogelijkheden om ons project te financieren. Wow! Dit gaf mij nog een extra stimulans om door te zetten. Wat ik eerst als een “hobbyproject”  beschouwde, werd nu een serieuze mogelijkheid tot het binnenhalen van een flinke subsidie voor onderzoek naar eetgedrag en beweeggedrag.

De maanden erop heb ik veel geleerd over begrotingen, regels, financiën, overheadkosten en ga zo maar door. Het aanvragen van een Provincie-subsidie is voor wetenschappers namelijk geen normale kost en het vraagt van universiteiten dan ook een hele andere benadering. Een benadering die nog niet altijd deel uitmaakt van de standaardprocedure. Kortom, een moeizaam proces met veel ups- en downs. Gelukkig werd ik hierbij goed ondersteund door enkele collega’s van de Radboud Universiteit. Toch bleef het spannend. Zou het nu wel of niet gaan lukken?

Een half jaar later kwam dan eindelijk het verlossende antwoord. Gelukt! De Provincie beloonde onze inspanningen met een projectsubsidie van €150.000. Echt te gek! Dat had ik enige maanden ervoor echt niet durven bedenken. We haalden zelfs de media met dit geweldige resultaat.

Meewerken aan dit project is voor mij de ultieme vorm van kennisvalorisatie. In Roggel en Heythuysen hebben ze helemaal geen Nationale Wetenschapsagenda nodig om samenwerking, creativiteit en vernieuwing te stimuleren. Met een gezonde portie boerenverstand en een flinke dosis doorzettingsvermogen komen we een heel eind, toch Dennis, Ruud en Maurice?

Wat de drie instrumenten precies inhouden vertel ik in een volgende blog. Maar wat het resultaat straks ook is, dit project is voor mij nu al geslaagd!